نقش آموزش در خلاقیت ونوآوری
آیا خلاقیت را می توان آموزش داد؟
تورنس (1375)ضمن تحقیق به این نتیجه دست یافت :دانش آموزان دردوره های گوناگون تحصیلی بالاتر؛
با کسب بینش وسیع ترمی توانند ایده های بهتری نسبت به سطح پایین تر ابراز کنند .از این رو می توان
خلاقیت و شکوفایی را قابل تعلیم و تربیت دانست .
هر استعدادی را می توان پرورش دادو برای ساختن زندگی آماده کرد. اگر چه اقلیتی از روانشناسان به
پرورش خلاقیت با تردید می نگرند ؛ برخی از صاحب نظران از جمله راجرز؛ شرایطی را به عنوان
شرایط درونی خلاقیت در نظرمی گیرند . وی معتقد است فضایی باید به وجود آید که :
1-امنیت روان شناختی برای فرد خلاق ایجاد شود؛ امنیتی که در آن دانش آموز به عنوان ارزش بدون
پذیرفته شود ؛ مورد اعتماد و احترام قرار گیرد و ازاظهارات مأیوس و تحقیر کننده و کنایه هایی که از
زخم شمشیر بدترندوه کینه آفرینی را به جای نو آوری به به دنبال دارند ؛ خود داری کنند در ارتباط با
فرد ؛ منفی گرایی را کنار بگذارند و مثبت گرا وامید آفرین باشند . فرد را بدون در نظر گرفتن شرایط
کنونی و رفتار فردی اش بپذیرند.
2- آزادی روان شناختی در آن وجود داشته باشد ای فرصتی است که در اختیار دانش آموزقرار می دهند
تا در باره طرح خود بیندیشد و ابتکار خود را آشکار سازد به عبارت ساده تر ازامکانات و شرایط موجود
برای ارائه تلاش خود استفاده کند وآزادی بیان وآزادی عمل را در زمان مناسب با فرصت کافی به کارگیرد
دامنه خلاقیت ونو آوری در مدرسه و جامعه دانش آموزی گسترده است و طرح معما ؛ حل معما و جدول ؛
سرگرمی ؛ بازی های فکری ؛ هنرهای زیبا ؛ نویسندگی ؛ خواندن مستقل ؛ صحبت کردن ؛ رهبری سمینارها
و...َشامل می شود .
نو آوری جنبه اجرایی دارد که با مدیریت ذهن وهدایت آن در جهت از قوه به فعل در آوردن استعداد ها همراه
است .
نو آوری مکمل خلاقیت است و هردو با هم کارآفرینی را به وجود می آورند درک و شناخت اندیشه های نو وخلاق
نخستین گام برای مدیریت و بهره گیری از فن آوری فکربه منظور رشد وتربیت ذهن نو اندیش محسوب می شود .
الگوه های آموزش خلاقیت :
الگوهایی که برای آموزش خلاقیت و نو آوری در کلاسهای درس ارائه می شوند ؛ ابعاد موضوعات درسی ؛
روش های تدریس و مهارت های تفکر واگرا را شامل می شوند .
الف ) توجه به مطالب درسی که شامل تمرکز ذهن بر یک تصویر؛ نمودار ؛ متن ویا مجموعه ای از اندیشه ها
و طرح ها میشود .
ب) استفاده از روش های تدریس که ذهن را فعال می سازند مانند بارش مغزی ؛ حل مسئله ؛اکتشافی ؛ گردش
علمی ؛ ایفای نقش و...که هریک از این راهبرد ها به نوبع خود تفکر خلاق را ممکن می سازند .
ج) مهارت تفکر واگرا : به کودکان ونوجوانان باید فرصت تفکری غیر ازتفکرهایی که جنبه کلیشه ای و قالبی
دارند اعطا کرد تا با مدیریت ظرفیتهای ذهنی بتوان از نیمکره راست که فعالیتها ؛ تولید فکر و کنترل آن در
بخش تفکر واگرا ؛ درآ« قراردارد به خوبی استفاده کرد .
شناخت استعدادهای ذهنی وسازمان دهی ومدیریت ذهن دانش آموزان به نحو اثر بخش با استفاده از روحیه
شاد و امیدوار؛ درخلق ایده های جدید و نو آوری در محصول ی خدمات ؛ از ارکان اصلی پیشرفت وه توسعه
هر جامعه ای محسوب می شود وه زمینه اشتغال در آینده را فراهم میسازد .
آموزش موفق مستلزم رعایت رموزی چند است :
1 - طراحی برنامه که شامل تدوین هدفهای کلی و رفتاری و عملکردی در طول سال ؛ ماه وروزهای تحصیلی
است این برنامه طرح درس نام دارد
2 – شناخت موقعیت اجتماعی دانش آموزان که در ابتدای کار آموزش ضروری است
3 – حفظ شخصیت معلم مهمترین مطلبی است که معلم باید درکلاس داری رعایت کند
4 – تفهیم روش تدریس به دانش آموزان وپایبندی به گفته های خود
5 – تهیه لوازم مورد نیاز آموزش مانند کتاب ودفتر مخصوص دبیر
6 – اشراف به تمام روشهای تدریس مانند پرسش و پاسخ ؛ کنفرانس ؛ارائه تمرین ؛...
7 – داشتن تخصص وغنای علمی