بيماري كزاز ازجمله بيماري‌هاي باكتريايي بسيار خطرناك است كه منجر به گرفتگي شديد عضلات، بروز مشكلات تنفسي و در نهايت مرگ فرد بيمار خواهد شد. باكتري مولد اين بيماري در خاك و كود يافت مي‌شود كه از محل زخم وارد بدن شده و پس از تكثير در بدن، سم اين باكتري از طريق عصب‌ها به مراكز نخاعي و مغزي مي‌رسد. بنابراين مي‌توان گفت خاك مهم‌ترين منبع انتشار اين آلودگي محسوب مي‌شود و اين بيماري ازجمله بيماري‌هايي است كه نه‌تنها در كشورهاي در حال توسعه و بلكه در كشورهاي توسعه‌يافته نيز منجر به مرگ بيش از نيمي از افرادي خواهد شد كه به باكتري مولد بيماري كزاز آلوده شده‌اند و وجود هر گونه زخم بسيار كوچك در هر قسمتي از سطح پوست بدن مي‌تواند راهي براي نفوذ باكتري مولد بيماري به داخل بدن باشد. واكسن كزاز به عنوان جزئي از واكسن سه‌گانه (ديفتيري، كزاز و سياه‌سرفه)‌ به كودكان تزريق مي‌شود كه فرد را در برابر اين 3 بيماري ايمن مي‌كند. براساس برنامه واكسيناسيون عمومي در اغلب كشورها، اين واكسن در سنين 2 ماهگي، 4 ماهگي،‌ 6 ماهگي، 18 ـ 15 ماهگي و همچنين 6 ـ 4 سالگي براي كودكان تزريق مي‌شود و پس از آن بايد به طور مرتب هر 10 سال يكبار يك دوز واكسن يادآور تزريق شود. بنابراين واكسن كزاز ازجمله واكسن‌هاي مهمي است كه تزريق آن در بزرگسالان هم ضروري است و در افرادي كه اين واكسن را در يك دوره 10 ساله تكرار نكرده باشند، احتمال ابتلا به بيماري كزاز وجود دارد و از آنجا كه عامل مولد اين بيماري خاك است،‌ افرادي كه به باغباني علاقه‌مند هستند بيش از ديگر افراد در معرض ابتلا به اين بيماري هستند. حتي در صورت وجود يك زخم عميق يا آلوده در سطح بدن اگر از آخرين تزريق واكسن بيش از 5 سال گذشته باشد، لازم است يك دوز واكسن كزاز تزريق شود. حتي ابتلا به بيماري كزاز نيز موجب مصونيت در برابر اين بيماري نخواهد شد و در افرادي كه به اين بيماري خطرناك مبتلا مي‌‌شوند نيز توصيه مي‌شود يك ماه پس از بهبودي به منظور عدم بازگشت مجدد بيماري، يك دوز واكسن كزاز تزريق شود. در همه كشورهاي دنيا برنامه‌هايي تحت عنوان ايمن‌سازي بالغين اجرا مي‌شود و واكسن كزاز يكي از ضرورت‌هاي اين برنامه براي ايمن‌سازي بزرگسالان است كه تا پايان عمر افراد هر 10 سال يكبار بايد تكرار شود. علايم اوليه بيماري كزاز احساس ناراحتي و بي‌خوابي فرد بيمار است. پس از آن بيماري شدت يافته و منجر به آسيب‌ديدگي عضلات فك، زبان، سر و صورت و دست و پا خواهد شد. دوره اين بيماري ممكن است از چند روز تا چند هفته به طول انجامد كه در نهايت با گرفتگي و ضعف عضلات تنفسي به مرگ فرد بيمار منتهي خواهد شد. در صورتي كه سم ميكروب مولد بيماري به سلول‌هاي عصبي نرسيده باشد انجام واكسيناسيون و معالجه از طريق سرم ضدبيماري كزاز موثر خواهد بود. بايد توجه داشت كه زخم‌هاي ناشي از فرورفتن سوزن در داخل بدن، برش‌ها و زخم‌هاي عميق پوستي، محل نيش حشرات و همچنين زخم‌هاي آلوده مانند زخم ناشي از گلوله، سوختگي يا زخم‌هاي آلوده به خاك ازجمله عواملي هستند كه شما را در گروه پرخطر ابتلا به عفونت كزاز قرار مي‌دهند. بنابراين اگر در 10 سال گذشته واكسن كزاز نزده‌ايد بهتر است هر چه زودتر به پزشك مراجعه و براي تزريق اين واكسن اقدام كنيد... منبع: جام جم